Historia Gdańska
July 31st, 2008
Stolica Pomorza, to obok Szczecina i Gdyni najważniejszy port morski w Rzeczpospolitej. Typowo morski charakter miasto posiadało już w VII wieku, kiedy to prawdopodobnie zostało założone. Początkowo obszar ujścia Wisły zamieszkiwały plemiona bałtyckie trudniące się rzemiosłem i rybactwem. W dziesiątym wieku Gdańsk stał się biskupstwem, a panowali w nim książęta pomorscy. Do Polski, stolica Pomorza została dołączona w czasach Bolesława Krzywoustego, po jego zwycięstwie nad Pomorzanami. Miasto to jednak, posiadało bardzo silne tendencje separatystyczne, stąd też jego liczne prawa i wolności. Kolejne lata oznaczały dla stolicy Pomorza krzyżacki najazd, wiele antyzakonnych powstań oraz wojny. Dopiero po pokonaniu Krzyżaków pod Grunwaldem, ówczesny król Rzeczpospolitej, Władysław Jagiełło zdołał przyłączyć istotne strategicznie miasto do Rzeczpospolitej - niestety na krótko. Wkrótce Gdańsk przystąpił do wrogiego Polsce Związku Pruskiego pod przewodnictwem Zakonu Krzyżackiego.
W tym momencie należy podkreślić znaczącą rangę stolicy województwa pomorskiego w Środkowej Europie. W XV wieku Stary Kontynent podzielony był na dwie części: część zachodnią, rozwiniętą technologicznie, z licznymi manufakturami, typowo rzemieślniczą, można rzec - przemysłową, oraz środkowo - wschodnią, nastawioną głównie na wytwarzanie drewna i zboża. Między obiema częściami Europy panowała nierozerwalna więź - zależność handlowa. W tamtych czasach sieć dróg nie była tak dobrze rozwinięta jak współcześnie, a nawet nie dorównywała trasom z czasów świetności starożytnego Imperium Rzymskiego. Transport towarów był więc bardzo uciążliwy i kosztowny - zwłaszcza tak masywnych towarów jak drzewo i żywność. W trudnym położeniu więc znajdowały się szczególnie kraje wschodnie, a w szczególności Rzeczpospolita. Na szczęście ukształtowanie terenu naszego kraju pozwalało na dogodny spływ licznymi rzekami i innymi ciekami wodnymi po niemal całym obszarze Rzeczpospolitej, od Morza Czarnego, aż do Bałtyku. Oczywiste jest więc, że najlepszą formą transportu dóbr wytwarzanych w naszym kraju do dalekich państw Zachodniej Europy stała się żegluga śródlądowa oraz morska. Jako, że największą i dobrze łączącą południe Polski z Morzem Bałtyckim rzeką w państwie Jagiellonów była Wisła, kluczową rolę w europejskim łańcuchu transportowym odgrywał Gdańsk. Był to wówczas największy po Antwerpii port oraz ośrodek handlu w Europie, a także największe w tej części kontynentu skupisko ludności. Niestety, miasto to znajdowało się w posiadaniu Krzyżaków, którzy skutecznie uniemożliwiali Polsce normalne korzystanie z możliwości bałtyckiego portu, nakładając na krajowe towary przytłaczające cła, które sprawiały, że produkcja, transport, a zwłaszcza handel stawały się dla Polski nieopłacalne. Sytuacja ta była niezwykle groźna, bowiem cała gospodarka Korony i Litwy opierała się właśnie na handlu z zachodem. Stąd też liczne wojny. Położenie Polski pozornie zaczęło się poprawiać po wygranej nad Krzyżakami pod Grunwaldem, jednakże dopiero rok 1525 (hołd pruski) ostatecznie zakończył okres panowania Krzyżaków w Gdańsku. Państwo Krzyżaków stało się lennem Polski.
Podobnie jak i inne zachodnie i północne tereny Polski, podczas rozbiorów Polski, Gdańsk został zagarnięty przez Prusy. Miało to miejsce w 1793 roku. W czasie zaborów, miasto to zostało silnie zniemczone - było to tym łatwiejsze, iż ludność stolicy województwa pomorskiego stanowili zarówno Polacy, jak i rodzimi Prusacy. Mimo to, dzięki prężnym ośrodkom polskiej kultury, miasto przetrwało jako polskie ponad 100 lat panowania niemieckiego i po drugiej wojnie światowej zostało na powrót włączone w granice Polski. Nieszczęśliwie, z powodów politycznych, Gdańsk po dwóch latach został II Rzeczpospolitej odebrany i stał się tzw. Wolnym Miastem (w którym w miarę zbliżania się drugiej wojny światowej, rzeczywistą władzę przejmowali Niemcy). Jednak do samego końca, niektóre ośrodki polskich urzędów pozostały w mieście. Jednym z nich była poczta - Westerplatte. To właśnie ona 1 września 1939 roku, jako pierwsza w Polsce stawiła czoło hitlerowskim agresorom. Szczęśliwie, po zakończeniu II wojny światowej, Gdańsk został ostatecznie i nierozerwalnie włączony w granice Rzeczpospolitej, a zamieszkująca go ludność niemiecka uległa przymusowej emigracji na zachód. Stolica Pomorza w czasach socjalizmu w Polsce na powrót stała się jednym z najważniejszych polskich portów i stoczni, a także ostoją związków zawodowych oraz kolebką Solidarności. Można śmiało rzec, iż bez tego miasta dzieje Polski zapewne potoczyłyby się zupełnie inaczej..
W związku z niezwykle zasobną historią, stolica województwa pomorskiego posiada wiele przepięknych, bardzo cennych zabytków, zarówno z czasów panowania Piastów, Jagiellonów, Krzyżaków, Prusaków, a także z okresu działań Solidarności. Aby zobaczyć przynajmniej te najważniejsze, warto przyjechać do stolicy Pomorza na dłużej, wcześniej rezerwując pokój w jednym z licznych, gdańskich hoteli. Warte polecenia są szczególnie dwa hotele Gdańsk: Pałac w Leźnie oraz Hotel Dwór Oliwski. Miłośników historii obydwa te miejsca zachwycą przepięknym położeniem (hotele mieszczą się w zabytkowych dworkach z XVII wieku), wysokim standardem oferowanych usług, a także świetną lokalizacją.
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.